Jaap tijdens het Winters Pleinenfeest in Hengelo. "We spelen van de 1e advent tot en met 6 januari." (foto Feikje Breimer)
Jaap tijdens het Winters Pleinenfeest in Hengelo. "We spelen van de 1e advent tot en met 6 januari." (foto Feikje Breimer) (Foto: Feikje Breimer)

Flink blazen en het licht komt terug

door Feikje Breimer

Midwinterhoornblazen oeroud

"Wanneer je goed oefent kun je vijf of zes oertonen uit de hoorn krijgen. De toonhoogte maak je met je lippen door op het tuutje te blazen. Bij d'Olde Roop blazen we allemaal op een zelfgemaakte midwinterhoorn. Als je hem zelf heb gemaakt, heb je er ook meer binding mee."

Laag Keppel- Jaap van Ingen (72) maakt deel uit van een oeroude geschiedenis. Tien jaar geleden volgde hij een cursus midwinterhoorn bouwen in Zelhem bij de Midwinterhoornbloazers van d'Olde Roop. Hoorns die al ver voor de geboorte van Christus werden gebruikt. Jaap: "Rond 21 december maakten mensen veel lawaai met trommels en hoorns om de boze geesten weg te jagen en het licht weer terug te halen. Dat werkte goed, de dagen werden inderdaad weer langer.

Communicatie

Het was natuurlijk ook gewoon een communicatiemiddel. Zonder internet en zonder telefoon kon je als bakker door op je hoorn te blazen iedereen laten weten dat het brood klaar was. Of wanneer je als boer in de problemen zat. Dan blies je op je hoorn en kwamen de buren poolshoogte nemen."

Jaap wilde graag iets met zijn handen doen en kon dankzij de cursus zonder problemen zijn eigen midwinterhoorn bouwen. Hij koos de tak van een gekapte berk voor zijn hoorn, de vorm ervan sprak hem aan. Jaap: "Je maakt gebruik van zacht hout, dat kan een berk zijn, een wilg of een els. Sommige mensen kiezen voor een rode els vanwege de warme kleur. Het is een vak op zich om de tak precies door midden te splijten. Bij d'Olde Roop is iemand met een lintzaag die dat voor iedereen doet. Vervolgens hol je zelf de hoorn uit, dat is precies werk. De wand moet overal even dik zijn en zonder bobbels, anders gaat de lucht circuleren en komt er geen mooi geluid uit. Uiteindelijk ben je zo'n tachtig uur bezig om de midwinterhoorn te maken. We plakken de hoorn met houtlijm weer aan elkaar. Vervolgens maak je het tuutje van vlierhout dat heeft zo'n zachte binnenkant en kun je daarom makkelijk uithollen. Ik was vroeger vrachtwagenchauffeur en had nog nooit muziek gespeeld en was helemaal verbaasd dat ik er geluid uit kreeg. Dat is toch een kwestie van oefenen, oefenen en nog eens oefenen. Je kunt wel zeggen dat ik ben gegrepen door de midwinterhoorn. Ik vind het erg leuk om mensen uit te leggen hoe het werkt. Met d'Olde Roop bezoeken we ook scholen en het is geweldig om te zien hoe trots de kinderen zijn wanneer het hen lukt geluid uit de hoorn te krijgen. Vanaf september oefenen we wekelijks een half uur in de schuur van museum Smedekinck. Je moet echt de lipspanning weer op orde krijgen, de eerste keer produceer je echt weer een floddergeluid."

Nog genieten van het midwinterhoornblazen? Zes januari blazen leden van d'Olde Roop tijdens de midwinterwandeltocht in Toldijk. Start tussen 13.00 en 14.00 uur. Info:

toldiek.nl/oranjevereniging

Meer berichten