Hennie: "In dit boek uit de 18e eeuw staat deze appel beschreven. Het is de Enkele zure paradijs, niet te verwarren met de dubbele!" (foto: Feikje Breimer)
Hennie: "In dit boek uit de 18e eeuw staat deze appel beschreven. Het is de Enkele zure paradijs, niet te verwarren met de dubbele!" (foto: Feikje Breimer) (Foto: Feikje Breimer)

De grote mogol en de zoete zilverling

Feikje Breimer

Redder vergeten appels en peren

"Het ras zit in de kroon. Wil je de eigenschappen van een appel of peer bewaren dan ent je de boom. Dat doen mensen al eeuwen. Alle rassen zijn gemaakt door mensen in samenwerking met de natuur. Ieder ras beschikt over unieke eigenschappen."

Vorden - Hennie Rossel legt een uniek boek uit 1758 op tafel. Johann Hermann Knoop beschrijft hier in tientallen appels en peren en is daardoor waardevol bij Hennie's zoektocht naar vergeten rassen. Hennie: "De appel- en perenrassen die wij nu kennen zijn ontstaan door eeuwen selectie, wanneer een bepaald ras verdwijnt kun je het niet meer terug kweken en zijn de eigenschappen van die soort voorgoed verdwenen. Dat is voor mij een belangrijke reden om naar vergeten rassen appel- en perenbomen te zoeken.

Boeren hadden vroeger wel twintig verschillende rassen op hun erf staan. Van vroegrijp tot rijp in de winter, goed bestand tegen schimmels, om te stoven, te koken, te drogen of zo van de boom te eten. Kwekers van vergeten rassen bieden zo'n tweehonderd soorten aan, maar er zijn er nog zeker duizend meer!"

Hennie groeide op op een boerderij vlakbij De Wildenborch, ging naar de universiteit in Wageningen en werd plantenziektekundige. Hij werkte 25 jaar aan plantveredeling in Suriname en Nigeria. Na zijn terugkeer in Vorden sloot hij zich direct aan bij de Noordelijke Pomologische Vereniging. "Wat mij zo boeit is de diversiteit bij fruitbomen. De genetische capaciteit die alle rassen hebben. De afgelopen zeventig jaar werden rassen ontwikkeld voor massale productie. Zo verdween de sint joapiksappel bijna omdat het een ras is dat eind juli al rijp is en maar een paar dagen lekker is. Je eet hem zo van de boom. Vaak hebben de appels of peren een lokale naam zoals de kermispeer. De grote mogol is een stoofpeer, de zilverling een gele zoete appel. Samen met een team van de Pomologische Vereniging zoeken we uit om welke appel of peer het gaat. Zo trof één van ons een peer in de boomgaard van een kasteel. Volgens de tuinman heette de peer alexander de derde. We hadden er nog nooit van gehoord en zochten al onze oude boeken af, uiteindelijk kocht één van de leden een oud Italiaans boek over appels. En ja hoor, onder de A van Alexander werd deze boom beschreven. Ooit is zo'n boom door een graaf uit Italië meegenomen naar Nederland. Toen ik hier in jaren '90 mee begon hoopte ik twintig rassen terug te vinden, het zijn er inmiddels meer dan 350. De oude fruitrassen behoren tot ons culturele erfgoed. We richten bij geïnteresseerde hobby-fruittelers op verzoek collectie-boomgaarden in die we blijven volgen en onderzoeken. Je kunt ook bij ons terecht om een appel of peer op naam te brengen." Hennie bladert door het boek en wijst een appel aan. "Dit is de zomerkroon, in de Achterhoek noemen we het de stripkesappel, kijk hoe mooi de streepjes getekend zijn."

vergetenfruitrassen.nl

Meer berichten